كارستن نيبور ( مترجم : پرويز رجبى )
189
سفرنامه كارستن نيبور ( فارسى )
به ساحل پرت شده و سنگسار شده است . و مىگويند ، به خاطر سنگ هيچ سگى قادر به زندگى در اين جزيره نيست : اما از وقتىكه هلنديها به اين جزيره آمدهاند ، سگها در خارك هم مثل هر جاى ديگر زندگى مىكنند . مهمترين فرق بين سنى و شيعه در اين است ، كه براى سنىها ادامهء خلافت در خاندان پيغمبر نقش مهمى را بازى نمىكند . آنها مىگويند ، اين به ارادهء خدا بوده است ، كه ابو بكر و عمر و عثمان از طرف مسلمانان خليفه شناخته شدهاند . اما شيعهها به سه خليفهء نامبرده لعنت مىفرستادند و مىگفتند ، آنها خلافت را از على گرفتهاند و چون حسين وسيلهء نيروهاى يزيد به قتل رسيده بود ، شيعهها هر سال به مدت ده روز ، با برپا ساختن مراسم عزادارى ، ياد حسين را زنده نگه مىدارند . در ايران ، كه مركز شيعهها است ، گاهى شيعهها در مراسم عزادارى چنان تحت تأثير عقايد و احساسات مذهبى خود قرار مىگيرند ، كه با ميل زيادى مىتوانند يك سنى را به قتل برسانند و فكر مىكنند ، اگر دست به چنين كارى بزنند ، ثواب مىكنند . ازاينروى به صلاح همهء پيروان دينهاى ديگر است ، كه در روزهاى عزادارى خانهء خودشان را ترك نكنند . با اينكه شيعهها در خارك براى برگزارى مراسم مذهبى خود آزادى عمل دارند ، به خاطر وجود سنيها كه كمتر از شيعهها نيستند و همچنين به خاطر حضور هلنديها نمىتوانند در برگزارى اين مراسم مبالغه بكنند . حاكم خارك ، به منظور جلوگيرى از ايجاد مزاحمت براى پيروان مذهبهاى ديگر ، دستور داده بود ، تا در دههء اول محرم كسى در خيابانها به صداى بلند ناله و زارى نكند . ازاينروى شيعهها مراسم مذهبى دهه اول محرم را در خارج شهر برگزار مىكردند . چون من عزادارى شيعهها را نديده بودم ، روز عاشورا به خاطر من به آنها اجازه داده شد كه با دستههايشان وارد شهر بشوند و در ميدان بزرگ مراسم شبيهخوانى راه بيندازند . تقريبا همهء مسلمانان ساكن خارك در اين ميدان جمع شده بودند . اما تشخيص شيعهها از